Chùa Long Sơn và Phật Trắng ở Nha Trang: tham quan gì và cách đi

Nha Trang có một pho tượng Phật Trắng của riêng mình. Đức Phật ngồi trên đài sen lớn ở đỉnh đồi, phía trên chùa Long Sơn. Từ chùa, có thể đi theo cầu thang lên tượng — gần hai trăm bậc, một quãng đường càng rõ độ dài khi đi giữa cái nóng buổi trưa.

Khi nhà sư Thích Ngộ Chí lập chùa tại đây vào năm 1886, pho tượng Phật lớn vẫn chưa xuất hiện. Trên đỉnh đồi khi ấy là một ngôi chùa nhỏ lợp tranh, gần vị trí đặt tượng ngày nay.

Ngôi chùa được dời xuống chân đồi

Ban đầu, chùa mang tên Đăng Long. Chùa ở trên đỉnh đồi được mười bốn năm thì một trận bão lớn đổ bộ vào Nha Trang năm 1900. Công trình bị phá hủy, và vị khai sơn quyết định dời chùa xuống chân đồi. Ở địa điểm mới, chùa được đổi tên thành Long Sơn.

Sau đó, chùa nhiều lần được trùng tu và mở rộng. Từ một ngôi nhà nhỏ lợp tranh, nơi đây trở thành quần thể chùa và một trong những trung tâm sinh hoạt Phật giáo của Khánh Hòa, tỉnh có thành phố Nha Trang.

Trong thế kỷ XX, các tổ chức Phật giáo đặt trụ sở tại đây; đến năm 1982, một trường đào tạo tăng sĩ được thành lập. Người ta đến Long Sơn để học, cầu nguyện và hành hương.

Diện mạo hiện nay của chùa hình thành dần qua các đợt tu sửa, bổ sung tượng và công trình tưởng niệm. Pho Phật Trắng lớn chỉ xuất hiện trên đỉnh đồi vào thập niên 1960, gần tám mươi năm sau khi chùa được lập.

Chùa dưới chân đồi

Hai bên bậc thềm dẫn lên chánh điện là những con rồng đá. Các góc mái cong lên, mặt tiền được trang trí bằng phù điêu. Cây cối mọc quanh chùa; phía sau các tòa nhà là ngọn đồi với cầu thang dẫn lên Phật Trắng.

Trong chánh điện có tượng Phật bằng đồng trong tư thế thuyết pháp, cao khoảng 1,6 mét và nặng chừng 700 kg.

Tại đây còn có một cặp nến nghi lễ rất lớn, mỗi cây cao 3,4 mét, nặng khoảng 900 kg. Cặp nến được chế tác tại chùa An Phú ở Thành phố Hồ Chí Minh và được cúng dường cho chùa Long Sơn vào năm 2008.

Long Sơn vẫn là nơi sinh hoạt tôn giáo: Phật tử đến lễ Phật và các nghi lễ được tổ chức tại đây. Nếu chánh điện mở cửa đón khách, bạn có thể vào sau khi để giày dép ở lối vào. Trong lúc mọi người cầu nguyện, không nên đi ngang giữa họ và bàn thờ, hay đến sát người đang hành lễ để chụp ảnh. Khách tham quan không bắt buộc tham gia nghi lễ.

Phật nằm và tháp chuông

Từ chùa lên đỉnh đồi có cầu thang gồm 193 bậc. Dọc đường là tượng Phật nằm và tháp chuông, có thể dừng lại nghỉ khi leo lên.

Tượng Phật nằm được đặt tại Long Sơn vào năm 2003. Đức Phật nằm nghiêng bên phải, đầu tựa trên tay. Phía sau là bức phù điêu mô tả các đệ tử quây quần bên thầy.

Tư thế này xuất hiện ở nhiều ngôi chùa Phật giáo tại châu Á, gắn với thời điểm Đức Phật kết thúc cuộc đời trần thế và nhập Niết bàn. Trong truyền thống Phật giáo, điều đó được hiểu là sự giải thoát hoàn toàn khỏi vòng sinh tử. Các đệ tử trong phù điêu phía sau cũng thuộc cảnh này.

Đi lên tiếp là tháp chuông với quả đại hồng chung. Phật tử ở Huế cúng dường quả chuông cho chùa năm 2002. Chuông cao khoảng 2,2 mét, nặng chừng một tấn rưỡi.

Chỉ đánh chuông khi được người phụ trách chùa cho phép. Nếu có người mời sử dụng dịch vụ có thu phí hoặc tham gia một nghi lễ, hãy hỏi rõ nội dung và giá trước.

Phật Trắng và phần đầu được chế tác tại Sài Gòn

Trên đỉnh đồi là tượng Phật Thích Ca Mâu Ni — Đức Phật lịch sử, người có giáo lý gắn với sự hình thành của Phật giáo. Bên dưới tượng là đài sen lớn.

Tượng được chế tác thành từng phần. Phần thân được xây dựng ngay trên đồi, còn phần đầu do nhà điêu khắc Phúc Điền thực hiện tại Chợ Lớn, một khu vực của Sài Gòn, nay là Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà nghiên cứu chùa Việt Võ Văn Tường ghi nhận công việc này diễn ra trong hai năm 1964–1965.

Các tài liệu du lịch đưa ra nhiều con số về chiều cao của Phật Trắng: 14, 21 và 24 mét. Chúng nói đến những mức đo khác nhau của công trình. Riêng phần tượng cao khoảng 14 mét, còn chiều cao toàn bộ công trình tính từ mặt bằng là khoảng 24 mét. Chỉ riêng tượng Phật ngồi đã cao tương đương một tòa nhà năm tầng.

Có thể thấy tượng từ nhiều nơi ở Nha Trang, kể cả trên các tuyến đường bộ và đường sắt. Từ sân bên tượng nhìn xuống là các khu phố của thành phố.

Chân dung các vị tu sĩ

Quanh đài sen có chân dung bảy vị tu sĩ Phật giáo đã tự thiêu để phản đối sự đàn áp tôn giáo tại miền Nam Việt Nam năm 1963.

Bức ảnh nổi tiếng chụp Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu trên một con phố Sài Gòn cũng thuộc giai đoạn này. Ảnh được lưu giữ trong bộ sưu tập của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.

Sự đàn áp Phật giáo và các cuộc phản đối của giới tu sĩ là một phần của cuộc khủng hoảng chính trị, tôn giáo tại miền Nam Việt Nam. Ở Long Sơn, những sự kiện ấy được tưởng niệm qua các chân dung dưới chân tượng Phật Trắng.

Chuẩn bị cho chuyến tham quan

Nên dành khoảng một đến một tiếng rưỡi cho Long Sơn: tham quan chùa phía dưới, đi lên có nghỉ dọc đường và dành thời gian ở bên tượng. Nếu đi cùng trẻ em hoặc cần nghỉ nhiều, bạn có thể cần lâu hơn.

Nên đến vào buổi sáng hoặc về chiều. Giữa trưa, nắng nóng khiến việc leo bậc khó hơn, đặc biệt ở những đoạn không có bóng che. Mang theo nước, mũ và đi giày dép ôm chân, có độ bám tốt. Sau mưa cần đặc biệt cẩn thận trên các bậc thang.

Nếu đi với trẻ nhỏ, bạn có thể đến tượng Phật nằm trước, nghỉ rồi quyết định có lên tiếp hay không. Lối cầu thang không thuận tiện cho xe đẩy em bé. Người sử dụng xe lăn cần hỏi chùa trước về khả năng tiếp cận đỉnh đồi; không nên mặc định có lối đi không bậc. Nếu không phù hợp để leo lên, bạn có thể chỉ tham quan khu vực phía dưới.

Địa chỉ và cách đến chùa

Địa chỉ chùa Long Sơn: số 22, đường 23 Tháng 10, Nha Trang. Tên đường đôi khi được viết là 23/10. Trên ứng dụng chỉ đường, hãy tìm Chùa Long Sơn. Trong các tài liệu tiếng Nga, tên chùa có thể được viết là «Лонгшон», «Лонг Шон» hoặc «Лонг Сон».

Nếu đi taxi hoặc đặt xe qua ứng dụng, điểm đến thuận tiện là cổng chính dưới chân đồi. Kiểm tra giá từ khách sạn của bạn: giá tùy khoảng cách, thời điểm và loại xe.

Nếu đi xe máy, hãy hỏi rõ vị trí và giá giữ xe trước khi để xe lại.

Nếu định đi bộ, xem trước đường đi trên bản đồ. Ngoài quãng đường từ khách sạn, cần tính cả cầu thang trong khuôn viên và đường về. Nếu ở xa, đi xe sẽ thuận tiện hơn.

Vé vào cửa và giờ tham quan

Vào cửa miễn phí. Phí giữ xe, mua sắm và các dịch vụ tự chọn được tính riêng. Không bắt buộc mua tour hay hương để vào tham quan; tiền công đức là tự nguyện.

Các nguồn thông tin nêu giờ tham quan khác nhau: có nơi ghi mở cả ngày, có nơi chia giờ sáng và chiều, nghỉ giữa buổi. Nên đến khi trời còn sáng và có thời gian dự phòng. Nếu muốn vào chánh điện, hãy hỏi về việc mở cửa trong ngày đi, vì khuôn viên và từng gian có thể có giờ khác nhau.

Ngày mùng một, ngày rằm âm lịch và các lễ Phật giáo thường có đông người đến lễ hơn. Muốn tham quan lúc ít đông, nên chọn ngày thường không trùng lễ.

Trang phục, chụp ảnh và mua sắm

Mặc trang phục che vai và đầu gối. Quần dài hoặc váy dài cùng áo có tay là phù hợp. Cởi giày dép trước khi vào chánh điện và làm theo các hướng dẫn bổ sung tại chỗ.

Nói nhỏ, tắt âm điện thoại, không chạm vào lễ vật và đồ thờ. Nếu ngồi dưới sàn chánh điện, không hướng bàn chân về phía bàn thờ.

Khi chụp ảnh, giữ lối đi thông thoáng. Vào trong chùa, hãy kiểm tra trước xem có được chụp ảnh không. Xin phép trước khi chụp cận cảnh một vị tu sĩ hoặc người đang cầu nguyện.

Khu vực Long Sơn từng có tình trạng bán hàng đeo bám: tháng 8 năm 2026, chính quyền địa phương tiếp tục xử lý những người bán hàng bám theo du khách.

Nếu được mời mua quà lưu niệm, hương hoặc thuê người dẫn đường, hãy hỏi giá trước rồi quyết định có cần không. Đừng nhận đồ «chỉ cầm thử» nếu không định mua. Tiền công đức nên bỏ vào hòm được bố trí trong chùa.

Sau Long Sơn, có thể tiếp tục hành trình trong thành phố đến Nhà thờ Đá hoặc Tháp Bà Po Nagar. Nên dành thời gian đi lại và nghỉ giữa các điểm, nhất là vào ngày nóng.